(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 091

॥ శ్రీః ॥
3.91. అధ్యాయః 091
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ లోమశాదిభిః సహ తీర్థసేవనాయ ప్రస్థానం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-91-0x(2004)(19766)
తతః ప్రయాంతం కౌంతేయం బ్రాహ్మణా వనవాసినః।
అభిగంయ తదా రాజన్నిదం వచనమబ్రువన్ ॥ 3-91-1(19767)
రాజంస్తీర్థాని గంతాసి పుణ్యాని భ్రాతృభిః సహ।
దేవర్షిణా చ సహితో లోమశేన మహాత్మనా ॥ 3-91-2(19768)
అస్మానపి మహారాజ నేతుమర్హసి పాండవ।
అస్మాభిర్హి న శక్యాని త్వదృతే తాని కౌరవ ॥ 3-91-3(19769)
శ్వాపరదైరుపసృష్టాని దుర్గాణి విషమాణి చ।
అగంయాని నరైరల్పైస్తీర్థాని మనుజేశ్వర ॥ 3-91-4(19770)
భవతో భ్రాతరః శూరా ధనుర్ధరవరాః సదా।
భవద్భిః పాలితాః శూరైర్గచ్ఛామో వయమప్యుత ॥ 3-91-5(19771)
భవత్ప్రసాదాద్ధి వయం ప్రాప్నుయామః సుఖం ఫలం।
తీర్థానాం పృథివీపాల వనానాం చ విశాంపతే ॥ 3-91-6(19772)
తవ వీర్యపరిత్రాతాః శుద్ధాస్తీర్థపరిప్లతాః।
భవేమ ధూతపాప్మానస్తీర్థసందర్శనాన్నృప ॥ 3-91-7(19773)
భవానపి నరేంద్రస్య కార్తవీర్యస్య భారత।
అష్టకస్య చ రాజర్షేర్లోమపాదస్ చైవ హ ॥ 3-91-8(19774)
భరతస్య చ వీరస్య సార్వభౌమస్య పార్తివ।
ధ్రువం ప్రాప్స్యతి దుష్ప్రాపాఁల్లోకాంస్తీర్థపరిప్లుతః ॥ 3-91-9(19775)
ప్రభాసాదీని తీర్థాని మహేంద్రాదీంశ్చ పర్వతాన్।
గంగాద్యాః సరితశ్చైవ ప్లక్షాదీంశ్చ పర్వతాన్ ॥ 3-91-10(19776)
త్వయా సహ మహీపాల ద్రష్టుమిచ్ఛామహే వయం।
`భవద్భిః పాలితాః శూరైస్తీర్థాన్యాయతనాని చ' ॥ 3-91-11(19777)
యది తే బ్రాహ్మణేష్వస్తి కాచిత్ప్రీతిర్జనాధిప।
కురుక్షిప్రం వచోఽస్మాకం తతః శ్రేయోఽభిపత్స్యసే ॥ 3-91-12(19778)
తీర్తాని హి మహాబాహో తపోవిఘ్నకరైః సదా।
అనుకీర్ణాని రక్షోభిస్తేభ్యో నస్త్రాతుమర్హసి ॥ 3-91-13(19779)
తీర్థాన్యుక్తాని ధౌంయేన నారదేన చ ధీమతా।
యాన్యువాచ చ దేవర్షిర్లోమశః సుమహాతపాః ॥ 3-91-14(19780)
విధివత్తాని సర్వాణి పర్యటస్వ నరాధిప।
ధూతపాప్మా సహాస్మాభిర్లోమశేనాబిపాలితః ॥ 3-91-15(19781)
స రాజా పూజ్యమానస్తైర్హర్షాదశ్రుపరిప్లుతః।
భీమసేనాదిభిర్వీరైర్భ్రాతృభిః పరివారితః ॥ 3-91-16(19782)
బాఢమిత్యబ్రవీత్సర్వాంస్తానృషీన్పాండవర్షభః।
లోమశం సమనుజ్ఞాప్య ధౌంయం చైవ పురోహితం ॥ 3-91-17(19783)
తతః స పాండవశ్రేష్ఠో భ్రాతృభిః సహితో వశీ।
ద్రౌపద్యా చానవద్యాంగ్యా గమనాయ మనో దధే ॥ 3-91-18(19784)
అథ వ్యాసో మహాభాగస్తథా పర్వతనారదౌ।
దాంయకే పాండవంద్రష్టుం సమాజగ్ముర్మనీషిణః ॥ 3-91-19(19785)
తేషాం యుధిష్ఠిరో రాజా పూజాం చక్రే యథావిధి।
సత్కృతాస్తే మహాభాగా యుధిష్ఠిరమథాబ్రువన్ ॥ 3-91-20(19786)
యుధిష్ఠిరయమౌ భీమ మనసా కురుతార్జవం।
మనసా కృతశౌచా వై శద్ధాస్తీర్థాని యాస్యథ ॥ 3-91-21(19787)
శరీరనియమం ప్రాహుర్బ్రాహ్మణా మానుషం వ్రతం।
మనోవిశుద్ధాం బుద్ధిం చ దైవమాహుర్వ్రతం ద్విజాః ॥ 3-91-22(19788)
మనో హ్యదుష్టం శౌచాయ పర్యాప్తం వై నరాధిప।
మైత్రీం బుద్ధిం సమాస్థాయ శుద్ధాస్తీర్థాని గచ్ఛత ॥ 3-91-23(19789)
తే యూయం మానసైః శుద్ధాః శరీరనియమవ్రతైః।
దైవం వ్రతం సమాస్థాయ యథోక్తం ఫలమాప్స్యథ ॥ 3-91-24(19790)
తే తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ కృష్ణయా సహ పాండవాః।
కృతస్వస్త్యయనాః సర్వే మునిభిర్దేవమానుషైః ॥ 3-91-25(19791)
లోమశస్యోపసంగృహ్య పాదౌ ద్వైపాయనస్ చ।
నారదస్య చ రాజేంద్ర దేవర్షేః పర్వతస్య చ ॥ 3-91-26(19792)
ధౌంయేన సహితా వీరాస్తథా తైర్వనవాసిభిః।
మార్గశీర్ష్యామతీతాయాం పుష్యేణ ప్రయయుస్తతః ॥ 3-91-27(19793)
కఠినాని సమాదాయ చీరాజినజటాధరాః।
అభేద్యైః కవచైర్యుక్తాస్తీర్థాన్యన్వచరంస్తతః ॥ 3-91-28(19794)
ఇంద్రసేనాదిభిర్భృత్యై రథైః పరిచతుర్దశైః।
మహానసవ్యాపృతైశ్చ తథాఽన్యైః పరిచారకైః ॥ 3-91-29(19795)
సాయుధా బద్ధనిస్త్రింశాస్తూణవంతః సమార్గణాః।
ప్రాఙ్యుఖాః ప్రయయుర్వీరాః పాండవా జనమేజయ ॥ 3-91-30(19796)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి ఏకనవతితమోఽధ్యాయః ॥ 91 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-91-7 తీర్థసంస్పర్శనాన్నృపేతి క. పాఠః ॥
3-91-13 అనుకీర్ణాని వ్యాప్తాని। నోఽస్మాన్ ॥
3-91-21 ఆర్జవమృజుబుద్ధిం శ్రద్ధామిత్యర్థః ॥
3-91-23 మనో హ్యదుష్టం శూరాణామితి క. పాఠః ॥
3-91-24 ఫలమాప్నుతేతి క. పాఠః ॥
3-91-28 కఠినాని కరండాని ॥
3-91-29 పరిచతుర్దశైః పంచదశాభిః।
చతుర్దశభ్యః పరి ఉపరీతి వ్యుత్పత్తేః।
సంఖ్యయావ్యయాసన్నేతి సమాసః।
బహువ్రీహౌ సంఖ్యేయే డజితి డచ్ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.